Bij het werken in besloten ruimten zoals riolen, kelders en dergelijke moet steeds rekening gehouden worden met de aanwezigheid van giftige stoffen in de omringende lucht. Denk hierbij bijvoorbeeld aan methaangassen, zwavelwaterstof of ammoniak. Zwavelwaterstof komt in vrijwel alle riolen voor, met name in een zuur milieu (pH<5) komt de H2s makkelijk uit de sulfide vrij. In een huishoudelijk riool kan dan al snel een H2s concentratie van 200 ppm ontstaan. In extreme gevallen kan dit zelfs het tienvoudige bedragen. Een concentratie van 2.000 ppm is onmiddellijk dodelijk.
Alvorens een aanvang wordt gemaakt met de werkzaamheden in het riool en zo vaak als nodig blijkt gedurende de werkzaamheden, moet door meting worden vastgesteld of het riool veilig te betreden is en of er veilig in gewerkt kan worden. De metingen worden uitgevoerd met behulp van een goedgekeurd, geijkte, gecontroleerde en draagbar meetapparaat. Metingen zijn in elk geval vereist bij alle werkzaamheden in open riolen en alvorens tot het betreden van een besloten ruimte word overgegaan. Wij meten de ruimte waarin gewerkt moet worden altijd op aanwezigheid van H2s, explosiegevaar en de aanwezigheid van voldoende zuurstof. Indien een van deze metingen negatief is word altijd gebruik gemaakt van adembeschermende middelen.
In de praktijk is gebleken dat het betreden van besloten ruimtes bepaalde risico's met zich meebrengt. Gevaren bij het betreden van deze besloten ruimtes zijn verstikking door zuurstoftekort, vergiftiging door te hoge concentratie giftige gassen of dampen, of explosie of brand bij vonkvorming tijdens te hoge concentratie explosieve stoffen. Daarom moeten er vóór het betreden metingen zijn uitgevoerd naar:
1. De concentratie zuurstof (O2)
2. De concentratie waterstofsulfide (H2S)
3. De concentratie explosieve gassen (LEL)
Besloten ruimtes zijn onder andere riolen, rioolputten, pompgemalen, ontvangstkelders, silo's, scheepsruimen, slibgistingstanks, slibhouders, gashouders, overstortputten, monsterputten, indikkers (afgedekt), ruimten met gasapparatuur, opslagtanks, kruipruimtes, mestkelders, giertanks, tankwagens etc.
ZUURSTOF - O2 | |
Onder normale omstandigheden bevat lucht 20,9 % zuurstof. Deze concentratie heeft een mens nodig om normaal te kunnen ademhalen. Bij een overmaat aan zuurstof kunnen andere materialen of vloeistoffen sneller ontbranden. Een tekort aan zuurstof zal bij personen tot ademnood leiden en in het ergste geval de dood tot gevolg hebben. | |
Concentratie | Effecten bij de mens |
19,5 | Nodig om normaal adem te halen. |
14,0 19,5 % | Potentieel gevaarlijk, verlaat de ruimte. |
12,0 14,0 % | Diepere ademhaling, verhoogde hartslag, slechte coördinatie. |
10,0 12,0 % | Snelle ondiepe ademhaling, duizelingen, blauwe lippen. |
8,0 10,0 % | Misselijkheid, braken, bewusteloos, lijkwit gelaat. |
4,0 8,0 % | In coma binnen 1 minuut, stuiptrekkingen, ademhaling stopt, dood volgt. |
0,0 4,0 % | Bewusteloos binnen 10 seconden, dood volgt. |
WATERSTOFSULFIDE - H2S - ZWAVELWATERSTOF | |
Waterstofsulfide is een giftig gas met de bekende "rotte eieren" geur. Echter boven een bepaalde waarde (ca. 100 ppm) ruikt men het gas niet meer omdat dit het zenuwstelsel uitschakelt. Waterstof sulfide komt veel voor in rioleringen en afvalwaterinstallaties. Een te hoge concentratie kan directe dood tot gevolg hebben. De effecten zijn afhankelijk van de duur van blootstelling. | |
Concentratie | Effecten bij de mens |
0,1 ppm | Geur is waarneembaar. |
5,0 ppm | Sterke rotte eieren geur. |
10 ppm | MAC-waarde. |
50 ppm | Ontsteking en irritatie ademhalingsorganen. |
100 ppm | Hoesten, onregelmatige ademhaling, slaperigheid. Ernstige irritatie ogen en ademhalingsorganen. Speeksel/slijm opgeven.Bloedingen met dood tot gevolg bij blootstelling 8 24 uur |
200 ppm | Moeilijke ademhaling, lichtschuw. Bloedingen met dood tot gevolg bij blootstelling 8 24 uur. |
250 ppm | Traanvorming, vermoeidheid, neuspijn, lichtschuw, moeilijke ademhaling. Bloedingen met dood tot gevolg bij blootstelling 4 8 uur. |
500 ppm | Hoesten, haperende ademhaling, hartkloppingen, duizeligheid, hevig bibberen, ernstige verzwakking. Bloedingen met dood tot gevolg bij blootstelling 0,5 1 uur. |
800 ppm | Bewusteloosheid, dood tot gevolg bij blootstelling 0 2 min. |
1000 ppm | Onmiddellijke bewusteloosheid met dood tot gevolg |
